क्यानाडाले एकल अनलाइन शरण आवेदन लागू गर्‍यो

क्यानाडाका नयाँ शरण नियम मंगलबार, ३ नोभेम्बर २०२६ देखि लागू भए। अब हरेक शरण दाबी एउटै अनलाइन आवेदनबाट सुरु हुन्छ, व्यक्ति देशभित्रबाट आवेदन गरोस् वा प्रवेश बिन्दुमा आइपुगोस्।

यी नियम क्यानाडाको आप्रवासन प्रणाली र सिमाना बलियो बनाउने ऐनअन्तर्गत छन्, जुन २६ मार्च २०२६ मा कानुन बन्यो। आप्रवासन, शरणार्थी तथा नागरिकता क्यानाडा (IRCC) ले परिवर्तनको उद्देश्य दाबी दाखिल गर्न, स्थिति हेर्न र निर्णय लिन सजिलो बनाउनु रहेको भन्यो। Law360 Canada ले सोही दिन नियमहरू लागू भएको लेख्यो।

अब शरण खोज्ने व्यक्तिले IRCC पोर्टलबाट सुरु गर्छ, जहाँ उसले दाबी गर्ने आशयका प्रश्नहरूको जवाफ दिन्छ। त्यसपछि अधिकारीसँग व्यक्तिगत भेटको निम्तो पाउँछ, जहाँ दाबी औपचारिक रूपमा गरिन्छ। योग्य ठहरिएर आप्रवासन तथा शरणार्थी बोर्डमा पठाइएका दाबीका लागि औपचारिक सूचना पाएपछि आवेदकसँग पूरा आवेदन र कागजात बुझाउन ६० दिन हुन्छ। मागेमा एक पटक ३० दिनको अतिरिक्त समय मिल्छ। योग्य दाबी समय सीमापछि पनि अधुरो रहेमा बोर्डले त्यो छाडिएको हो कि होइन निर्णय गर्न सक्छ। समय सीमा आफैं अस्वीकृति होइन।

नियमले फिर्ता लिइएका दाबी फेरि सुरु गर्ने प्रक्रिया पनि तोक्छ, क्यानाडा-अमेरिका सुरक्षित तेस्रो देश सम्झौताअन्तर्गत योग्यता कसरी तय हुन्छ भन्ने स्पष्ट गर्छ, र त्यस सम्झौताको १४ दिने अवधि अनलाइन आवेदन बुझाएपछि सुरु गर्छ।

दाबीहरू पहिले नै तीव्र गतिमा घटिरहेका छन्। विभागका अनुसार जनवरीदेखि अगस्ट २०२६ बीच शरण दाबी सन् २०२५ को सोही अवधिको तुलनामा ५२ प्रतिशत र २०२४ को तुलनामा ६८ प्रतिशत घटे। नियम जुन २०२६ मा प्रस्तावित भएका थिए र ४ नोभेम्बर २०२६ मा Canada Gazette को भाग II मा प्रकाशित हुनेछन्। ३ नोभेम्बरअघि बुझाइएका दाबीको प्रक्रिया पहिले जस्तै चल्नेछ।

क्यानाडामा शरण मुद्दाको चाप वर्षौंदेखि राजनीतिक दबाबको विषय छ। एउटै बाटो र कडा समय सीमाले ढिलाइ सुरुदेखि घटाउँछ, तर सतावटबाट भागेका मानिससँग प्रायः कागजात वा स्थिर बसोबास हुँदैन, र ६० दिने समय सीमाले कमै छुट दिन्छ। आप्रवासन मन्त्री लेना मेटलेज डायबले ओटावामा यो विषय हेरिरहेकी छिन्।