अमेरिकाले सर्त माने होर्मुज दुई दिनमा खुल्न सक्ने इरानको भनाइ

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले शनिबार भने कि कतारी मध्यस्थकर्तासँग छलफल भएको योजनाले अमेरिकाले तेहरानका सर्त पूरा गरे होर्मुज जलसन्धि दुई दिनमा पूर्ण रूपमा खुल्न सक्ने एसोसिएटेड प्रेसले जनाएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार राति मार-आ-लागोमा भने कि इरानसँगको वार्ता राम्रोसँग चलिरहेको छ र वासिङ्टनलाई सम्झौतामा पुग्न हतार छैन।

दुई दिने योजना कसरी काम गर्छ

अराघचीले अल जजिरालाई भने कि कतारले पहिले इरानको पुनःखोल्ने योजनाको कार्यान्वयन अवधि सात दिनबाट पाँच दिनमा झार्ने प्रस्ताव गरेको थियो र वार्ताले अहिले दुई दिने संस्करण तयार पारेको छ। पहिलो दिन अमेरिकाले शृङ्खलाबद्ध कदम चाल्नेछ। दोस्रो दिन जलसन्धि खुल्नेछ र समुद्री यातायात फेरि चल्नेछ, उनले भने।

इरानी समाचार संस्था तसनिमले अन्तर्वार्ताको विवरण दिँदै तेहरानका सर्तमा प्रतिबन्धमा राहत, क्षेत्रमा अमेरिकी सेना घटाउने, तेल छुट पुनः सुरु गर्ने र कतारमा राखिएको करिब ६ अर्ब डलरसहित जमेका इरानी सम्पत्ति फुकुवा गर्ने विषय रहेको जनाएको छ। अराघचीले इरानले ओमानसँग छलफल गरेको जलसन्धिको जहाज मार्गलाई मान्यता दिन र अन्य मार्ग बन्द गर्न पनि माग गरे।

कतारी टोलीले अघिल्लो दिन तेहरानमा लामो वार्ता गरेपछि इरानी प्रतिनिधिमण्डल शनिबार मध्यस्थकर्तासँग परामर्श गर्न दोहामा थियो, रोयटर्सले जनाएको छ। अराघचीले इरानले उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको पत्र अध्ययन गरेको र अमेरिकी संवाद प्रस्तावलाई सकारात्मक कदम भनेको बताए। तेहरानले अमेरिकी अधिकारीसँग भेट्ने तत्काल योजना नभएको र वार्ताबारे फैलिएको धेरै कुरा मिडियाको अनुमान मात्र भएको उनले भने।

वार्तासँगै धम्की पनि

ट्रम्पले फ्लोरिडास्थित आफ्नो क्लबमा पत्रकारलाई भने कि अमेरिकाले इरानको नौसेना, वायुसेना र हवाई प्रतिरक्षा ध्वस्त पारेको छ र इरानका बाँकी परमाणु केन्द्रमा दस मिनेटमा हमला गर्न सक्छ। उनले पिक्याक्स माउन्टेनलाई बाँकी एक वा दुई लक्ष्यमध्ये एक भनेर नाम लिए। विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले ट्रम्पले नयाँ हमला गर्ने निर्णय नगरेको र अझै कूटनीतिलाई नै प्राथमिकता दिएको बताए।

इरानका सुरक्षा प्रमुख मोहसेन रेजाईले भान्सको पत्रको शैली पूर्ण रूपमा बदलिएको र त्यो राम्रो सङ्केत भएको बताए। तेहरानले आफ्ना सर्त पूरा नभएसम्म जलसन्धि नखोल्ने र खुलेको जलसन्धि प्रयोग गर्ने जहाजले इरानी व्यवस्थापनअन्तर्गत ओमानसँग सहमति भएको मार्ग नै पछ्याउने पनि उनले भने।

यो किन महत्त्वपूर्ण छ

फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलको इरानविरुद्धको युद्ध सुरु भएपछि इरानले जलसन्धि व्यवहारतः बन्द गरेको थियो, र त्यस मार्गबाट सामान्यतया विश्वको करिब पाँच भागको एक भाग तेल जान्छ। ब्रेन्ट कच्चा तेल शुक्रबार प्रति ब्यारेल ११७.६४ डलरमा बन्द भयो, जुन छ महिनायताकै उच्च बन्द हो। इरानले सेप्टेम्बरमा सात दिने पुनःखोल्ने योजना प्रस्तुत गरेको थियो र ट्रम्पले सेप्टेम्बर २६ मा त्यसलाई अस्वीकार गरे। अमेरिकी अधिकारीले खाडी सहयोगीलाई नोभेम्बर ३ को मध्यावधि चुनावपछि हुन सक्ने नयाँ हमलाका लागि तयार रहन चेतावनी दिएका छन्। दुई दिने योजना अघि बढ्ने वा नबढ्ने कुरा अब वासिङ्टनले सार्वजनिक रूपमा स्वीकार नगरेका सर्तलाई दिने जवाफमा भर पर्छ।