राष्ट्रपति साइद विरुद्ध वर्षौं यताकै ठूलो प्रदर्शनमा ट्युनिसमा हजारौंको मार्च

हजारौं ट्युनिसियालीहरूले शनिबार, १७ अक्टोबर २०२६ मा राजधानीमा मार्च गरे। यो राष्ट्रपति काइस साइद विरुद्धको वर्षौं यताकै सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शन थियो। शक्तिशाली UGTT श्रमिक संघ र नागरिक समाज समूहहरूको नेतृत्वमा भएको मार्चले साइदमाथि लोकतन्त्र कमजोर पारेको र अर्थतन्त्र बिगारेको आरोप लगायो।

प्रदर्शनकारीहरू ट्युनिसको केन्द्रमा रहेको हबिब बुर्गिबा एभेन्युमा भेला भए। यो सडक २०११ का प्रदर्शनहरूको केन्द्र थियो, जसले अरब वसन्त विद्रोह सुरु गर्न मद्दत गरेको थियो। राजधानीभर सयौं प्रहरी तैनाथ गरिए र वरपरका धेरै सडक बन्द गरिए। AFP समाचार संस्थाले मार्चमा ३,००० भन्दा बढी मानिस रहेको जनायो, तर त्यो संख्या स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन सकेन।

भीडमा विरलै सँगै मार्च गर्ने मानिसहरू एकै ठाउँमा आए। राजनीतिक स्पेक्ट्रमभरका विपक्षी दलहरू वकिल, डाक्टर, पत्रकार, बेरोजगार मानिस र नागरिक समाजका कार्यकर्तासँग जोडिए। रोयटर्सले यसलाई वर्षौंको विभाजनपछि देखिएको दुर्लभ एकता भन्यो, जसले विपक्षीको ठूलो भीड सडकमा ल्याउने क्षमता कमजोर बनाएको थियो।

प्रदर्शनकारीले के मागे

प्रदर्शनकारीहरूले "डर छैन, शक्ति जनताको हो" र "जेल भरिएका छन्, जनता भोका छन्" भन्ने नारा लगाए। उनीहरूले २०११ को विद्रोहको सबैभन्दा चिनिएको नारा पनि दोहोर्याए: "जनता शासनको पतन चाहन्छन्।"

प्लेकार्डहरूमा "स्वतन्त्रता बिना लोकतन्त्र छैन" र "गरिबीसँग मर्यादा छैन" लेखिएको थियो। प्रदर्शनकारीहरूले राष्ट्रपतिका थुनिएका आलोचकहरूको रिहाइ र ट्रेड युनियन अधिकारमाथिको आक्रमण भनेर उनीहरूले भनेको कुराको अन्त्य मागे। अन्य ब्यानरले बेरोजगारी र प्रदूषण उठाए।

UGTT का नेता सलाह एडिन सलमीले र्यालीमा मौन अब स्वीकार्य नहुने र सबै शक्ति एक व्यक्तिको हातमा केन्द्रित गरेर राज्य बन्न नसक्ने बताए।

ट्युनिसबाट करिब २५० किमी दक्षिणमा रहेको स्फ्याक्सबाट आएका प्रदर्शनकारी यासिन घारसेलीले देश ध्वस्त हुँदै गएको बताए। उनले बिजुली र पानीको कटौती र एकपछि अर्को संकटतर्फ औंल्याए।

रिस किन बढ्यो

ट्युनिसिया आर्थिक संकट, बिग्रँदै गएका सार्वजनिक सेवा, बारम्बार पानी र बिजुली कटौती, र औषधि तथा अन्य अत्यावश्यक सामानको अभावसँग जुधिरहेका बेला प्रदर्शन भएको हो। आधारभूत सामानको बढ्दो मूल्य र घट्दो क्रयशक्तिप्रति पनि रिस बढेको छ।

साइदले २०२१ र २०२२ मा व्यापक शक्ति आफ्नो हातमा लिए। उनले संसद विघटन गरे, दर्जनौं न्यायाधीश हटाए र डिक्रीबाट शासन गर्न थाले। विपक्षीहरूले यसलाई कू भने।

अधिकार समूहहरूले उनले त्यसयता नागरिक समाज, पत्रकार र विपक्षी व्यक्तिहरूमाथि दमन बढाएको बताउँछन्। साइदले ती आरोप अस्वीकार गर्छन्। उनी तानाशाह नभएको बताउँछन् र विपक्षीहरूमाथि असन्तुष्टि फैलाउन आर्थिक संकट सिर्जना गरेको आरोप लगाएका छन्।

शनिबारको मार्चले त्यस स्थितिलाई स्पष्ट चुनौती दिन्छ। एक हुन संघर्ष गरिरहेको प्रदर्शन आन्दोलनले फेरि राजधानीको मुख्य एभेन्यु भर्यो, जहाँ संघ, दल र पेशाहरू एउटै नारामा मार्च गरे।

स्रोतहरू

रोयटर्स र अल जजीराले ट्युनिसको मार्च, सहभागी समूह, नारा र माग, र प्रदर्शनको पृष्ठभूमि रिपोर्ट गरे।