ट्रम्पको डिजेल सम्झौताको भोलिपल्ट जापोरिज्झियामा रुसी हमला, कम्तीमा ८ जनाको मृत्यु

शनिबार बिहान उज्यालो हुनुअगाडि रुसी बमले जापोरिज्झियाका आवासीय बस्तीहरूलाई छर्राछर्र पारे, जसमा तीन बालबालिकासहित कम्तीमा आठ जनाको मृत्यु भयो र १६ जना घाइते भए। उद्धारकर्ताहरूले दिनभर मल्बाबाट मानिसहरूलाई निकालिरहे, र क्षेत्रीय अधिकारीहरूले मृतक संख्या अझै बढिरहेको बताए।

क्षेत्रीय अधिकारीहरूका अनुसार हमलाले दक्षिणपूर्वी सहरका विभिन्न ठाउँहरूमा एकैचोटि हमला गर्यो। युक्रेनका राष्ट्रपतिका अनुसार पाँचवटा गाइडेड हवाई बमले अपार्टमेन्ट भवनहरूमा हमला गरे। पाँचतले आवासीय भवनमा सीधै हमला भयो र त्यो ढल्यो। सहरका दुई जिल्लामा कम्तीमा २६ वटा आवासीय भवन क्षतिग्रस्त भए, र दिन ढल्दासम्म १२ जना अझै बेपत्ता थिए।

हमलाको समयले यसलाई राजनीतिक अर्थ दिएको थियो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले भ्लादिमिर पुटिनसँग रुसले तुरुन्तै ३ लाख टनभन्दा बढी डिजेल आपूर्ति गर्ने सम्झौता गरेको घोषणा गरेको एक दिन पनि नबित्दै यो हमला भयो, जसपछि नोभेम्बर र त्यसपछि थप आपूर्ति हुनेछ। यो कदमले मस्कोमाथिको अमेरिकी दबाबका वर्षहरू उल्टाइदिएको छ र किभमा तीव्र आलोचना भड्किएको छ।

राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले आफैं यो कुरा खुलाए। उनको भनाइमा, रुसले डिजेल घोषणाको जवाफ आवासीय भवनहरूमा पाँचवटा ग्लाइड बम खसालेर दियो। युक्रेनको वायुसेनाका अनुसार रुसले रातभर १६० ड्रोन प्रहार गर्यो, जसमध्ये ११७ खसालिए वा निष्क्रिय पारिए, र जेलेन्स्कीले अन्य १३ वटा क्षेत्रमा पनि हमला भएको बताए।

मस्को जापोरिज्झियामा रोकिएन। क्षेत्रीय गभर्नरका अनुसार युक्रेनी ड्रोन हमलाले रातभर रुसको दक्षिणी रोस्तोभ क्षेत्रमा हमला गर्यो, जसमा छ जना घाइते भए र रोस्तोभ-अन-डोनका अपार्टमेन्ट भवनहरू क्षतिग्रस्त भए।

यो किन महत्वपूर्ण छ

जापोरिज्झिया हमला वासिङ्टनको राजनीतिक विवादबीच आइपुगेको छ। ट्रम्पले गत महिना रुसविरुद्धको प्रतिबन्ध प्याकेजलाई कानुनमा हस्ताक्षर गरेका थिए। अहिले उनको डिजेल सम्झौताले आलोचकहरूलाई त्यो प्याकेजको अर्थ के हो भनेर सोध्न बाध्य पारेको छ। जापोरिज्झियामा खसेका बमले ती आलोचकहरूलाई औंला ठड्याउने दृश्य दिएका छन्।

किभका लागि यो हमलाले ह्वाइट हाउससँगको सार्वजनिक विच्छेदलाई थप गहिरो बनाएको छ। युक्रेनी अधिकारीहरूले यो हप्ताभर तर्क गरिरहेका छन् कि मस्कोले सर्वसाधारणमाथि बमबारी गरिरहँदा प्रतिबन्ध खुकुलो पार्नु भनेको युद्धका लागि पुटिनलाई पुरस्कार दिनु हो। जापोरिज्झियाका मृत्युले त्यो तर्कलाई नीतिबाट दृश्यमा परिणत गरेको छ।

समयले शान्ति वार्तालाई पनि परीक्षा दिन्छ। अमेरिका, युक्रेन र युरोपका वार्ताकारहरू युद्ध अन्त्यको खोजीमा मियामीमा भेला भएका छन्। पहिलो दिन डिजेल घोषणाको छायामा कुनै सफलताविना टुङ्गियो। हमलाको हरेक रातले त्यो वार्ता टेबलमा बस्न अझ गाह्रो बनाउँछ।

पृष्ठभूमि

जापोरिज्झिया फ्रन्ट लाइनबाट केही दर्जन किलोमिटर मात्र टाढा छ र युद्धभर पटक-पटक हमलाको शिकार भएको छ। रुसले हालका महिनामा बमबारी तीव्र बनाएको छ, र युक्रेनी वायु रक्षा प्रणाली ठूलो दबाबमा छ।

एसोसिएटेड प्रेसको रिपोर्टिङअनुसार शनिबारभन्दा अघिल्ला चार दिनमा रुसी हमलामा ५५ भन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो। रातिका बमबारी ठूला र झन् फैलिँदै गएका छन्, यस्तो प्रवृत्तिले जाडो नजिकिँदै गर्दा युक्रेनलाई एकैपटक हरेक ठाउँको रक्षा गर्न बाध्य पारेको छ।

डिजेल सम्झौता ठूलो तस्बिरभित्र पर्छ। ट्रम्पले सम्झौताले रुसी डिजेलमाथिका अमेरिकी प्रतिबन्धलाई २०२७ सम्म निलम्बनमा राख्ने बताएका थिए। युक्रेनी अधिकारीहरूले कुनै पनि सम्झौताबेगर रुसको ऊर्जा पूर्वाधारमा हमला जारी राख्ने चेतावनी सार्वजनिक रूपमा दिएका थिए।

अब के हुन्छ

नजर राख्नुपर्ने तीन कुरा। पहिलो, जापोरिज्झियाको अन्तिम मृतक संख्या, जुन दिन ढल्दै गर्दा उद्धारकर्ताहरू अझै अद्यावधिक गरिरहेका थिए। दोस्रो, हमलाकाबीच डिजेल सम्झौता अगाडि बढ्छ कि बढ्दैन, वा वासिङ्टनको राजनीतिक प्रतिक्रियाले यसलाई सुस्त पार्छ। तेस्रो, मियामी वार्ता, जहाँ वार्ताकारहरू युद्ध चर्किरहँदा युद्धबाट बाहिर निस्कने बाटो बनाउने प्रयास गरिरहेका छन्।

युक्रेनको वायु रक्षाको तस्बिर लामो अवधिको कथा हो। रातिका ड्रोन हमलाका छालहरूको आकारले देशका ब्याट्रीहरूले कति थेग्न सक्छन् भन्ने परीक्षा लिइरहेको छ। जाडो आउँदै गर्दा रुसले ऐतिहासिक रूपमा ऊर्जा पूर्वाधारलाई निशाना बनाएको छ। आउँदा हप्ताहरूले अहिलेका रक्षाहरू पर्याप्त छन् कि छैनन् देखाउनेछन्।

प्रमुख सङ्ख्याहरू

• कम्तीमा ८ जनाको मृत्यु, जसमा ३ बालबालिका; १६ घाइते; १२ बेपत्ता
• जापोरिज्झियाका आवासीय भवनमा ५ वटा गाइडेड बम प्रहार
• दुई जिल्लामा २६ वटा आवासीय भवन क्षतिग्रस्त
• रातभर १६० ड्रोन प्रहार; ११७ खसालिए वा निष्क्रिय पारिए
• ट्रम्प-पुटिन सम्झौताको पहिलो चरणमा ३ लाख टनभन्दा बढी डिजेल

स्रोतहरू

• Reuters: "Russian attack on Ukraine's Zaporizhzhia kills seven, governor says" (https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/russian-attack-ukraines-zaporizhzhia-kills-seven-governor-says-2026-10-10/)
• Associated Press, via the Reflector: "Russian attacks kill 7 in Ukraine after Trump strikes diesel deal with Putin" (https://www.reflector.com/news/national/russian-attacks-kill-7-in-ukraine-after-trump-strikes-diesel-deal-with-putin/article_327c574d-b8aa-5f81-9ca7-a7df9301a8dc.html)
• Informat.ro, citing Agence France-Presse: "Russian attacks on the city of Zaporizhzhia killed eight people, including three children" (https://informat.ro/en/international/russian-attack-in-zaporizhzhia-8-killed-including-3-children-142898)