नेपालको रेमिट्यान्स २३.९ प्रतिशत बढेर रु ४३६.३६ अर्ब पुग्यो

नेपालले आर्थिक वर्ष २०२६/२७ को पहिलो दुई महिनामा ४३६.३६ अर्ब रुपैयाँ विप्रेषण प्राप्त गर्यो, गत वर्षभन्दा २३.९ प्रतिशत बढी। नेपाल राष्ट्र बैंकले अक्टोबर १५, २०२६ मा तथ्यांक सार्वजनिक गर्यो। यो अवधि सेप्टेम्बर २०२६ को मध्यमा, सेप्टेम्बर १६ मा सकियो।

दोस्रो महिनाले मात्र २२१.३१ अर्ब रुपैयाँ ल्यायो। पहिलो महिनाले २१५.०५ अर्ब ल्याएको थियो। डलरमा दुई महिनाको कुल २.८५ अर्ब डलर भयो, १३.५ प्रतिशत बढी।

दुई महिना कसरी जोडिन्छन्

आर्थिक वर्ष जुलाई १७ बाट सुरु भयो। पहिलो महिना अगस्ट १६ सम्म चल्यो र २१५.०५ अर्ब रुपैयाँ ल्यायो, केन्द्रीय बैंकको सेप्टेम्बर १८ को प्रतिवेदन र एसिया डेलीको समाचारअनुसार गत वर्षको सोही महिनाभन्दा २१.२ प्रतिशत बढी। दोस्रो महिनाले २२१.३१ अर्ब थप्यो, पहिलो महिनाभन्दा ६.२६ अर्ब बढी, महिना दर महिना करिब २.९ प्रतिशत वृद्धि। गत वर्षको सोही महिनासँग तुलना गर्दा वृद्धि धेरै ठूलो थियो: प्रवाह १७४.६७ अर्बबाट २२१.३१ अर्ब पुग्यो, ४६.६४ अर्ब अर्थात् करिब २६.७ प्रतिशत बढी। त्यसैले दुई महिनाको वृद्धि दर पहिलो महिनापछि २१.२ प्रतिशतबाट दोस्रो महिनापछि २३.९ प्रतिशत पुग्यो।

नयाँ स्वीकृति कम, घरमा पैसा बढी

विदेशमा काम गर्न नयाँ स्वीकृति लिने कामदार घट्दा पनि वृद्धि आयो। दुई महिनामा नयाँ स्वीकृति ७८,३२० मा झर्यो, गत वर्ष ९०,१९८ थियो, ११,८७८ अर्थात् करिब १३.२ प्रतिशत कमी। पुनः प्रवेश स्वीकृति ५२,१६३ पुग्यो, ४५,८८४ बाट बढेर करिब १३.७ प्रतिशत वृद्धि। दुवै जोड्दा स्वीकृति १,३०,४८३ भयो, गत वर्षभन्दा करिब ४.१ प्रतिशत कम, र फर्कने कामदार कुलको करिब ४० प्रतिशत भए, पहिले करिब ३३.७ प्रतिशत थियो।

यो विभाजन नेपालका परिवार र विदेशमा पहिले नै रहेका कामदारका लागि अर्थपूर्ण छ। पैसा केवल नयाँ लहर गएकाबाट होइन, विदेशमा जागिरमा पहिले नै रहेकाबाट आइरहेको छ। स्वीकृतिले निश्चित अवधिमा जाने अनुमति गन्छ। विप्रेषणले विदेशमा काम गरिरहेका धेरै ठूलो समूहका नेपालीको स्थानान्तरण गन्छ, त्यसैले एउटै प्रतिवेदनमा दुई संख्या विपरीत दिशामा जान सक्छन्।

घरपरिवारका लागि विप्रेषणले खाना, विद्यालय, स्वास्थ्य, ऋण र बचत धान्छ। दशैं खर्च अहिले चलिरहेको छ, र अगस्ट र सेप्टेम्बरमा पठाएको पैसा घरको चाडपर्व मौसमअघि नै आइपुग्छ।

सञ्चिति बढ्यो, मूल्य पनि बढ्यो

विदेशी मुद्रा सञ्चिति सेप्टेम्बर मध्यमा ४,०६५.७८ अर्ब रुपैयाँ पुग्यो, आर्थिक वर्षको सुरुको ३,८९७.६७ अर्बबाट १६८.११ अर्ब अर्थात् ४.३ प्रतिशत बढी। डलरमा सञ्चिति २६.४८ अर्ब डलर पुग्यो, २५.३१ अर्बबाट ४.६ प्रतिशत बढी, प्रतिवेदन समाचारका तथ्यांकअनुसार वस्तु तथा सेवा आयातको १७ महिना २४ दिन धान्न पर्याप्त। सेप्टेम्बर मध्यमा भारतीय मुद्रा कुलको २१.३ प्रतिशत थियो।

नेपालको आयात बिल ठूलो भएकाले सञ्चिति अर्थपूर्ण छ। पहिलो महिनामा वस्तु आयात १८७.४४ अर्ब रुपैयाँ पुग्यो, गत वर्षभन्दा ३१ प्रतिशत बढी, निर्यात भने धेरै सानो आधारबाट ६१.७ प्रतिशत बढेर ३८.७० अर्ब भयो। त्यस महिनाको व्यापार घाटा १४८.७४ अर्ब थियो। सोही महिनाको विप्रेषण २१५.०५ अर्ब त्यो घाटाभन्दा ठूलो थियो, र चालु खातामा ९४.५९ अर्ब बचत रह्यो।

मूल्यले लाभको केही हिस्सा फिर्ता लियो। उपभोक्ता मुद्रास्फीति सेप्टेम्बर मध्यमा ६.३४ प्रतिशत पुग्यो, गत वर्ष १.८७ प्रतिशत थियो। खाद्य तथा पेय पदार्थको मुद्रास्फीति ७.५४ प्रतिशत पुग्यो, गैर खाद्य र सेवाको मूल्य ५.६९ प्रतिशत बढ्यो। पहिलो महिनामा घिउ र तेलको मूल्य १५.६२ प्रतिशत, फलफूल १५.३९ प्रतिशत र यातायात १३.१७ प्रतिशत बढ्यो। विदेशबाट बढी पैसा पाउने परिवारले पनि पसलमा बढी तिर्छ।

के हेर्ने

अर्को प्रतिवेदनले दोस्रो महिनाको गति कायम रहन्छ कि रहँदैन देखाउनेछ। रुपैयाँको तथ्यांकसँगै डलरको तथ्यांक पनि हेर्नुहोस्। मुद्रा कमजोर हुँदा रुपैयाँ वृद्धि बलियो देखिन सक्छ। यस पटक दुवै बढे, रुपैयाँ कुल २३.९ प्रतिशत र डलर कुल १३.५ प्रतिशत। डलर वृद्धि भने गत वर्षभन्दा अझै सुस्त थियो, त्यतिबेला सोही दुई महिनामा २७.६ प्रतिशत थियो। दुवै संख्याले एउटै दिशातिर देखाउँछन्। विदेशका कामदारले घरमा बढी पठाए, र त्यसो गर्न नयाँ कामदार कम गए।

स्रोतहरू

नेपाल राष्ट्र बैंकका तथ्यांक एसिया डेली र ईआईएन न्युजमार्फत सिन्ह्वा र द अन्नपूर्ण एक्सप्रेसले अक्टोबर १५, २०२६ मा दिएका हुन्।